Prywatny Gabinet Psychiatryczny w Łodzi - Psychiatra Józef Rojek
Mgła mózgowa to jedna z najczęstszych, uporczywych dolegliwości u pacjentów z przewlekającą się chorobą Covid-19. Dotyka aż 46% pacjentów, którzy borykają się również z innymi problemami poznawczymi, takimi jak utrata pamięci i trudności z koncentracją.
Teraz naukowcy uważają, że znają przyczynę tego zjawiska. Nowe badanie wykazało, że objawy te mogą być wynikiem wirusowego uszkodzenia mózgu, które może powodować problemy z procesami poznawczymi i zdrowiem psychicznym utrzymujące się przez lata.
Naukowcy odkryli, że 351 pacjentów hospitalizowanych z powodu ciężkiego przebiegu Covid-19 miało dowody długotrwałego uszkodzenia mózgu trwającego rok po zakażeniu wirusem SARS-CoV-2. Ustalenia oparto na serii testów na funkcje poznawcze, zgłaszanych przez pacjentów objawach, skanach mózgu i biomarkerach.
W ramach badania uczestnicy przeszli testy funkcji poznawczych, których wyniki dopasowano do wieku osób, które nie przeszły poważnego ataku Covid-19. Następnie pobrano próbkę krwi w poszukiwaniu określonych biomarkerów, co wykazało, że podwyższony poziom niektórych biomarkerów jest zgodny z uszkodzeniem mózgu. Korzystając ze skanów mózgu, naukowcy odkryli również, że objętość niektórych obszarów mózgu związanych z uwagą uległa zmniejszeniu.
Według badaczy pacjenci biorący udział w badaniu „mniej dokładni i wolniejsi” poznali oraz cierpieli na co najmniej jedno schorzenie psychiczne, takie jak depresja, stany lękowe lub zespół stresu pourazowego.
Deficyty poznawcze stwierdzone u pacjentów z Covid-19 odpowiadały procesowi starzenia się mózgu trwającego 20 lat i dostarczyły dowodu na to, czego obawiali się lekarze: że wirus może uszkodzić mózg i skutkować trwałymi problemami ze zdrowiem psychicznym.
„Odkryliśmy globalne deficyty w zakresie funkcji poznawczych” – powiedział główny autor badania Benedict Michael, doktor nauk medycznych, dyrektor Laboratorium Neuronauki Zakażeń na Uniwersytecie w Liverpoolu w Liverpoolu w Anglii. „Problemy z funkcjami poznawczymi i pamięcią, na które narzekali pacjenci, były powiązane ze zmianami neuroanatomicznym mózgu”.
U wszystkich pacjentów powszechne były deficyty poznawcze, ale naukowcy stwierdzili, że nie wiedzą jeszcze, czy uszkodzenie mózgu powoduje trwałe pogorszenie funkcji poznawczych. Jednak badania dostarczają pacjentom, którzy zostali przeoczeni przez niektórych klinicystów, dowodu na to, że ich schorzenia nie są wytworem ich wyobraźni, powiedziała dr Karla L. Thompson , główny neuropsycholog w Klinice leczenia COVID w Szkole Medycznej Uniwersytetu Północnej Karoliny.
„Mimo że pandemia trwa już kilka lat, nadal wielu lekarzy nie wierzy, że ich pacjenci doświadczają tych szczątkowych objawów” – powiedział Thompson. „Dlatego stosowanie biomarkerów jest ważne, ponieważ zapewnia obiektywną wskazówkę, że mózg został w jakiś sposób uszkodzony.”
Niektórzy pacjenci z długotrwałym zakażeniem wirusem Covid-19 twierdzą, że wmawianie lekarzom, że mają dolegliwość fizyczną, było utrzymującym się problemem przez cały czas pandemii, zwłaszcza w odniesieniu do czasami niejasnego zespołu objawów związanych z mgłą mózgową. Jedno z badań wykazało, że aż 79% respondentów zgłosiło negatywne interakcje z podmiotami świadczącymi opiekę zdrowotną, gdy szukali oni leczenia z powodu długotrwałych objawów COVID.
Naukowcy nie są pewni, co jest przyczyną tych uszkodzeń mózgu, chociaż zidentyfikowali pewne wskazówki. Poprzednie badania sugerowały, że takie urazy mogą wynikać z niedotlenienia mózgu, zwłaszcza u pacjentów, którzy byli hospitalizowani, tak jak ci w tym badaniu, i byli podłączeni do respiratorów.
Skany mózgu wykazały już wcześniej zaniki istoty szarej mózgu u pacjentów z Covid-19, prawdopodobnie spowodowaną stanem zapalnym wynikającym ze zwiększonej odpowiedzi immunologicznej, a nie samym wirusem. Wydaje się, że ta reakcja zapalna wpływa na centralny układ nerwowy. W ramach nowego badania naukowcy odkryli pewne neuroprotekcyjne działanie stosowania sterydów podczas hospitalizacji w celu zmniejszenia stanu zapalnego mózgu.
Wyniki sugerują, że klinicyści powinni przezwyciężyć swój sceptycyzm i rozważyć możliwość, że ich pacjenci doznali uszkodzenia mózgu i powinni być odpowiednio leczeni, powiedział James C. Jackson, PsyD , neuropsychiatra w Vanderbilt University School of Medicine. „Stare powiedzenie mówi, że jeśli coś chodzi jak kaczka i mówi jak kaczka, to jest kaczką” – powiedział Jackson.
Twierdzi, że wykazano, iż terapie stosowane u pacjentów z urazami mózgu są również skuteczne w leczeniu długotrwałych objawów mgły mózgowej związanej z Covid-19. Mogą one obejmować terapię mowy, terapię poznawczą i zajęciową, a także spotkania z neuropsychiatrą w celu leczenia powiązanych problemów ze zdrowiem psychicznym.
Naukowcy twierdzą, że leczenie długotrwałej mgły mózgowej związanej z pandemią COVID może pomóc pacjentom wrócić do pozorów normalności. „To, co obserwujemy pod względem biomarkerów uszkodzeń mózgu i różnic w skanach mózgu, koreluje z rzeczywistymi problemami, z którymi ci pacjenci mają do czynienia na co dzień” – powiedział Jackson. Należą do nich problemy w pracy i życiu z wielozadaniowością, zapamiętywaniem szczegółów, dotrzymywaniem terminów, syntezą dużych ilości informacji i utrzymywaniem koncentracji na wykonywanym zadaniu – dodał.
Istnieje również obawa, że nawet w przypadku leczenia starzenia się mózgu spowodowanego wirusem może mieć długoterminowe konsekwencje i że to trwałe uszkodzenie może spowodować wczesne wystąpienie demencji i choroby Alzheimera u osób, które były już na nią podatne. Jedno z badań przeprowadzonych przez Narodowy Instytut Zaburzeń Neurologicznych i Udarów Mózgu (NINDS) wykazało, że u osób zakażonych Covid-19, które już cierpiały na demencję, wirus „szybko przyspieszył strukturalne i funkcjonalne pogorszenie stanu mózgu”.
„Wiemy już, jaką rolę odgrywa zapalenie układu nerwowego w mózgach pacjentów chorych na chorobę Alzheimera” – powiedział Thompson. „Jeśli długi przebieg Covid-19 ma związek z długotrwałym zapaleniem mózgu, w dużym stopniu wyjaśnia to mechanizm leżący u podstaw [jak wynika z badania] starzenia się mózgu”.
W pewnym sensie to badanie stawia prawie tyle samo pytań, co daje odpowiedzi. Chociaż dostarcza konkretnych dowodów na temat uszkodzeń, jakie wirus wyrządza w mózgach pacjentów, którzy zachorowali na ciężką infekcję Covid-19, badacze nie mają wiedzy na temat wpływu wirusa na tych, którzy mieli lżejszy przebieg infekcji.
Lekarz Ziyada Al-Aly’ego, szef badań i rozwoju w Veterans Affairs St. Louis Health Care System:|” obawa polega na tym, że niektórzy pacjenci z długotrwałą chorobą Covid-19 mogą cierpieć na deficyty poznawcze, które są bardziej subtelne, ale nadal wpływają na ich codzienne życie, ale nie otrzymują potrzebnej pomocy”.
Co więcej, stwierdził Al-Aly, nie jest jasne, czy skutki uszkodzenia mózgu są trwałe i jak zapobiec ich pogłębianiu. Naukowcy i klinicyści potrzebują lepszego zrozumienia mechanizmu, który pozwala temu wirusowi przedostać się do mózgu i spowodować uszkodzenia strukturalne. Jeśli jest to stan zapalny, czy leki przeciwzapalne lub przeciwwirusowe będą zapobiegać temu zjawisku? Czy sterydy pomogą zrekompensować szkody? „Znalezienie odpowiedzi jest niezwykle istotne” – powiedział.
„SARS-CoV-2 nigdzie się nie wybiera. Będzie w dalszym ciągu infekować populację, więc jeśli rzeczywiście jest to wirus, który na dłuższą metę lub trwale uszkadza mózg, musimy dowiedzieć się, co można zrobić, aby go zatrzymać – powiedział Al-Aly.